Βουλής 4, Γραφείο 114, Αθήνα froso.karasarlidou@gmail.com

Η «ιδιωτική ζωή» του Fonseca

data-leaks-inner

Είπε ο Ραμον Φονσέκα Μόρα, συνιδρυτής της Παναμαϊκής εταιρίας που εξειδικεύεται στην δημιουργία των offshore, μετά τις αποκαλύψεις: «Κανείς δεν μιλάει για την ηλεκτρονική επίθεση από τον Τύπο, ο οποίος έχει κατακλυστεί εδώ και δύο ημέρες από τις αποκαλύψεις αυτές». Ο Ραμόν Φονσέκα Μόρα εξέφρασε την αγανάκτησή του για το γεγονός ότι οι αποκαλύψεις που έγιναν περιφρονούν, σύμφωνα με τον ίδιο, τον σεβασμό στην ιδιωτική ζωή. Συνέχισε: «Δεν το καταλαβαίνουμε. Ο κόσμος βρίσκεται ήδη στα πρόθυρα του να αποδεχθεί ότι η ιδιωτική ζωή δεν αποτελεί πλέον ένα ανθρώπινο δικαίωμα».

Τι έχουμε εδώ; Έχουμε έναν υπερασπιστή της ιδιωτικής ζωής. Αλλά αυτός ο υπερασπιστής δίνει στην ιδιωτικότητα μια μονοφωνική διάσταση. Κατ’ αυτόν το δικαίωμα στην ιδιωτική ζωή συνίσταται και ταυτίζεται με το δικαίωμα να αποκρύπτεις τον πλούτο σου, ώστε αυτός να μην φορολογηθεί προς όφελος και των υπόλοιπων ιδιωτικών ζωών. Έχουμε δηλαδή μια υπεράσπιση μιας συγκεκριμένης ιδέας περί δικαιώματος στην ιδιωτική ζωή και μόνο για λίγους, τυχερούς και έξυπνους.

Αυτό είναι και το πρόβλημα. Η ιδιωτικότητα απειλήθηκε και απειλείται από δικτατορικά καθεστώτα, από μικροκοινοτισμούς, από θρησκευτικά και ιδεολογικά δόγματα που επιβάλλουν τις δικές τους ιδέες δια της συμβολικής ή φυσικής βίας που ασκούν. Αλλά σήμερα έχουμε και έναν νέο κίνδυνο.

Η αυτόνομη οικονομική δραστηριότητα, το εμπόριο, ήταν και είναι σημαντικές δράσεις για την ατομική ανεξαρτησία που ασφυκτιά υπό την εξουσία αυταρχικών καθεστώτων. Και όμως σήμερα έχουμε ένα παράδοξο. Ο ιδιωτικός χώρος των λίγων, που επικαλούνται το δικαίωμά τους στην ελεύθερη κίνηση του πλούτου τους, παραβιάζει και συμπιέζει το δικαίωμα της ιδιωτικότητας των υπολοίπων. Οι λίγοι που διαμαρτύρονται για την παραβίαση της ιδιωτικότητάς τους, απλά υπερασπίζονται το δικαίωμά τους να συντηρούν έναν πλούτο μαζεμένο εις βάρος όλων των υπολοίπων. Η ίδια η έννοια της ελεύθερης αγοράς παραβιάζεται από όλους αυτούς τους “αδικημένους”.

Και η πολιτική βρίσκεται στη μέση. Και είναι απαραίτητη, όσο και αν κάποιοι διαρρηγνύουν τα ιμάτιά τους για το “υπερμέγεθες κράτος”. Αυτοί οι τελευταίοι είναι και που δεν θα μιλήσουν για τα Panama papers. Θα τα θεωρήσουν μια ενοχλητική αλλά όχι σημαντική συνέπεια της “ελεύθερης αγοράς”. Και η πολιτική είναι αυτή που πρέπει να βρει την ισορροπία. Να δημιουργήσει τους συσχετισμούς που θα εμποδίσουν την ελευθερία να μετατραπεί σε ασυδοσία.