Βουλής 4, Γραφείο 114, Αθήνα froso.karasarlidou@gmail.com

Περί Συντάγματος

12-13-10--2-thumb-large

Γίνεται τελευταία λόγος για την αναθεώρηση του συντάγματος. Θα ήθελα να μοιραστώ κάποιες σκέψεις μαζί σας πάνω στο θέμα.

Το ελληνικό σύνταγμα είναι ένα στιβαρό κείμενο με αδύναμη ισχύ. Επιπλέει σε μια ατμόσφαιρα κοινωνικής δυσπιστίας προς το πολιτικό σύστημα. Ένα μεγάλο κομμάτι της κοινωνίας αισθάνεται αυτό το κείμενο ως τον προστατευτικό μανδύα που ξεπλένει ένα διεφθαρμένο πολιτικό προσωπικό. Το βιώνει ως ένα κείμενο το οποίο υφίσταται όχι υπέρ αλλά εις βάρος του. Πολλές φορές ισχυρίζεται δικαίως ή αδίκως, ότι δεν συναίνεσε στο συνταγματικό αίσχος (βλέπε νόμο περί ευθύνης υπουργών). Αλλά η δυσπιστία είναι διμερής. Το μεγαλύτερο μέρος του πολιτικού προσωπικού δυσπιστεί απέναντι στην κοινωνία και τα δημοκρατικά της αισθητήρια, θεωρώντας την απροετοίμαστη ή ανίκανη να αποφασίσει για μια υπόθεση τόσο σοβαρή όσο είναι το σύνταγμα. Η αμοιβαία δυσπιστία διαιωνίζεται από τη μία καλλιεργώντας μια καχυποψία που πολλές φορές μεταμορφώνεται σε άλλοθι και εξέγερση και από την άλλη έναν ελιτισμό που αποφασίζει αυτοβούλως και ενίοτε αυθαιρέτως . Έχουμε μια αμοιβαία δυσπιστία που συντηρεί τον χαρακτήρα του πολίτη- πελάτη και τον ρόλο του βουλευτή ως πάτρονα.

Αλλά το πολιτικό σύστημα μπορεί να πιστεύει ότι το σύνταγμα χρειάζεται αλλαγή, αλλά ταυτοχρόνως θεωρεί ότι μόνο αυτό μπορεί να κάνει αυτήν την αλλαγή. Και έτσι εξαντλείται στην συζήτηση στο τί πρέπει να αλλάξει στο σύνταγμα και όχι στο ποιος πρέπει να κάνει την αλλαγή. Αλλά ο κόσμος πρέπει να εμπλακεί στην απόφαση για το σύνταγμα. Γιατί ένας κόσμος που αποφασίζει για τους νόμους που θα τον κυβερνήσουν είναι υπεύθυνος να τους σεβαστεί και να τους εφαρμόσει χωρίς άλλοθι. Και γι΄ αυτό πρέπει να εμπλακεί μαζικά στην ύψιστη δημοκρατική στιγμή.

Η σημερινή συγκυρία είναι κρίσιμη και μπορεί να γίνει και αρκετά ευνοϊκή. Οι κεντρικοί, παραδοσιακοί θεσμοί έχουν de facto χάσει την ισχύ των προηγούμενων δεκαετιών. Δεν μπορούν να συνεχίσουν να υποκρίνονται ότι διαθέτουν το κύρος του παρελθόντος και δεν μπορούν να στέκουν σαν ανεξάρτητες οντότητες, αποστασιοποιημένες από την κοινωνία. Είναι λοιπόν, ευκαιρία να εμπλέξουμε την απογοητευμένη κοινωνία σε μια συλλογική διαδικασία κάθαρσης και σύνταξης ενός νέου κοινωνικού συμβολαίου, μέσω ενός νέου συνταγματικού χάρτη.